ÇATIDER Başkanı M. Nazım Yavuz, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Haftası nedeniyle yaptığı açıklamada her ölümlü üç iş kazasından birinin inşaat sektöründe yaşandığını belirterek, ‘Türkiye’de son 10 yılda 11 bini aşkın işçiyi iş kazasında kaybettik. Geçtiğimiz yıl 423 işçi inşaatlarda çalışırken, 298 işçi ise yüksekten düşme sonucu hayata veda etti. 2015 yılının ilk üç ayında ise 351 işçi iş kazasında hayatını yitirdi.  İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda yapılan değişiklikler, iş kazalarının önlenmesine ilişkin hayati düzenlemeler getirdi. ÇATIDER olarak biz de hem işçilere, hem de işverenlere eğitim vererek, hepimizi derinden üzen kazaların önlenmesine katkı sağlıyoruz” dedi.

Çatı Sanayici ve İşadamları Derneği (ÇATIDER) Başkanı Nazım Yavuz, Türkiye’nin iş kazaları konusunda iyi bir karneye sahip olmadığını belirterek, İstanbul İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi verilerine göre iş kazalarında Avrupa birincisi ve dünya üçüncüsü olduğunu vurguladı. Bu konuda son yıllarda önemli yasal değişiklikler yapıldığını da hatırlatan Yavuz, “Türkiye’de geçtiğimiz 10 yılda maalesef yaklaşık 11 bin işçi, iş kazalarında hayatını kaybetti. En fazla işçi ölümü, inşaat sektöründe yaşanıyor. Geçtiğimiz yıl 423 işçi inşaatlarda çalışırken, 298 işçi ise yüksekten düşme sonucu hayatını kaybetti. Bu konuda alınan yasal tedbirler kadar eğitim de çok önemli, sadece yasal düzenlemelerle sorunu çözemeyiz” dedi.

İlk sırada 'yüksekten düşme' yer alıyor

Yavuz, inşaat sektöründe meydana gelen kazaların ilk sırasında "yüksekten düşme" olaylarının yer aldığını kaydederek, "Malzeme düşmesi ve malzeme sıçraması ise çok yaşanan diğer kazalar. Bu kazalarının sık görülmesinin temel sebepleri arasında, eğitimsizlik, ihmal, iş yerlerinde güvenlik önlemlerinin alınmaması ve işverenin bu tür önlemleri maliyet olarak görmesi gibi nedenler sıralanabilir. Standart bir iskele, uygun bir emniyet kemeri, kenar korumaları ya da en basitinden bir ağ gerilmesi bile düşmeleri önemli bir oranda engelleyebilir. İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin meslek içine yayılması ve bu konudaki bilinç düzeyinin, sektörde yer alan herkesi kapsayacak biçimde yükseltilmesi gerekiyor" dedi.

İş güvenliği eğitimi hayat kurtarır

İş kazalarının yüzde 98’inin insan hatasından kaynakladığını belirten Yavuz, şunları söyledi: “İnşaat sektörünün en önemli kollarından biri olan çatılarda çalışacak kişilerin yüksekte çalışma ve iş güvenliği konularında eğitimleri ve sertifikaları olmalı. ÇATIDER olarak konuyla ilgili hem ustalara hem de işverenlere yönelik eğitimler veriyoruz. 2013 yılında Milli Eğitim Bakanlığı ile bir protokol imzaladık ve Antalya’dan Sinop’a, Gaziantep’ten İzmir’e kadar Türkiye genelinde, bünyesinde İnşaat Teknolojisi Çatıcılık Dalı olan toplam 19 meslek lisesinde sektöre yönelik ‘Çatıcılık Kursu’ açma yetkisi aldık. 2014 Aralık ayı içinde Antalya’da Halk Eğitim ve Muratpaşa Meslek Lisesi ile birlikte açtığımız ‘Uyum ve Geliştirme’ kursu ile 24 çatıcıya belge verdik. 2015 Şubat ayı içinde Ankara’da Mimar Sinan Meslek Lisesi ile birlikte açtığımız kursları başarı ile bitiren 25 çatı ustası belgelendirildi. Kursiyerler Milli Eğitim Bakanlığı onaylı belge ile “ağır ve tehlikeli iş sınıfındaki çatı işlerinde çalışma hakkını” elde ediyor.  Kurslarımızda çatı sistemleri eğitiminin yanında önemli bir başlığı ‘iş güvenliği ve işçi sağlığı’ oluşturuyor.”

Ağır cezai yaptırımlar

İş sağlığı ve güvenliği konusunda işverenlere büyük görev düştüğünü söyleyen Yavuz, “2013 yılı itibarıyla yürürlüğe giren 6331 Sayılı Yeni İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Kanunu, bir çalışanı dahi olsa tüm işverenleri ilgilendiriyor, işverene birçok yükümlülük getiriyor ve ağır cezai yaptırımlar öngörüyordu. Kanunla ilgili 23 Nisan 2015 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan değişikliklerin de, duyarlılığı artıracağına inanıyoruz” dedi.

Mesleki yeterlilik belgesi olmayan çalışamayacak

Yasal düzenlemeyle getirilen bazı değişiklikler şunlar: İş sağlığı ve güvenliği eğitimi vermeyen işverene, her aykırılık için ayrı ayrı çalışan başına 500 lira, işin durdurulması nedeniyle işsiz kalanlara ücretlerini ödeme veya başka iş verme yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverene ihlale uğrayan her çalışan için aykırılığın devam ettiği her ay için 1000 lira, çalışanlarına standartlara uygun ve CE işaretli kişisel koruyucu donanım temin etmeyen işverenlere çalışan başına 500 lira ceza verilecek. Bu oran çalıştırılan kişi ve tehlike sınıfına göre %10 ile %200 arası arttırılarak uygulanabilecek.

Yeni kanuna göre, tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, standardı yayımlanan ve tebliğlerde belirtilen mesleklerde, tebliğin yayım tarihinden itibaren 12 ay sonra kanundaki esaslara göre mesleki yeterlilik belgesine sahip olmayan kişiler çalıştırılamayacak. Bu alandaki denetimleri iş müfettişleri gerçekleştirecek. Bu hükümlere aykırı davranan işveren veya işveren vekillerine her bir çalışan için 500 lira idari para cezası verilecek. 

İş Sağlığı ve Güvenliği açısından örnek bir uygulamada şunlar olmalıdır: 

İşyerinde iş güvenliği uzmanları ve iş yeri hekimleri bulunmalı,

İşyerinde sağlıklı ve güvenli çalışma ortamları oluşturulmalı,

İşyerlerinde risk değerlendirmesi yapılmış ve güncelleniyor olmalı,

Çalışanlar işe başlamadan önce sağlık taramasından geçmeli, 

Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan çatı işlerinde çalışacaklar yaptıkları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu almalı,

İşyerleri acil durumlara karşı hazırlıklı olmalı, acil durum planı hazırlanmalı,

Çalışan alanlarda aktif (kişisel koruma) ve pasif (toplu koruma) emniyet tedbirleri alınmalı,

Çalışanların işlerine uygun emniyet donanımları bulunmalı.